عکاسی در صنایع فولاد و ذوب فلزات؛ گرما و جرقه

چرا سالن ذوب سخت ترین محیط عکاسی در کارخانه است

عکاسی در صنایع فولاد و ذوب فلزات از همان قدم اول با عکاسی در یک سالن مونتاژ فرق دارد. در سالن ذوب و ریخته گری چند مشکل هم زمان روی سر عکاس می ریزد: کوره و پاتیل مذاب چند برابر روشن تر از بقیه سالن هستند، گرمای تابشی از چند متر فاصله پوست و تجهیزات را داغ می کند، جرقه و پاشش فلز به سمت هر چیزی که نزدیک باشد می رود و غبار آهن روی هر سطحی می نشیند. در همین سالن جرثقیل سقفی بالای سر در حرکت است و زمان بارریزی را برنامه تولید تعیین می کند، نه عکاس.

نتیجه این است که روش های معمول عکاسی خط تولید در اینجا جواب نمی دهد. نورسنجی خودکار دوربین با دیدن مذاب گول می خورد، تراز سفیدی خودکار بین نارنجی مذاب و نور سفید سالن سرگردان می ماند و لنزی که برای سالن مونتاژ مناسب بود، شما را به فاصله ای می برد که برای بدن و دوربین خطرناک است. این مقاله روش کار ما را در پروژه هایی مثل صانع روی زنجان، صنایع چدن پارس و آهنگری ایران خودرو خلاصه می کند؛ هم برای مدیر کارخانه ای که می خواهد بداند چه هماهنگی لازم است و هم برای تیم بازاریابی که باید بداند چه عکسی قابل گرفتن است و چه عکسی نه.

ایمنی و هماهنگی پیش از عکاسی در صنایع فولاد و ذوب فلزات

قواعد عمومی ورود گروه عکاسی به کارخانه را در مقاله ایمنی عکاسی در کارخانه نوشته ایم. در صنایع فولاد و ذوب فلزات چند مورد به آن اضافه می شود:

• لباس و تجهیزات حفاظت فردی: لباس نسوز یا دست کم لباس کار پنبه ای بلند (الیاف مصنوعی در برابر پاشش مذاب ذوب می شود و به پوست می چسبد)، کفش ایمنی با رویه چرم، کلاه، عینک محافظ یا شیلد صورت و دستکش. گروه عکاسی باید همان پوششی را داشته باشد که کارگر همان سالن دارد، نه کمتر.
• سرپرست همراه: در تمام مدت یک نفر از واحد تولید یا HSE همراه گروه باشد که مسیر مجاز، نقاط ممنوع و زمان شروع هر عملیات را بگوید. عکاس در لحظه عکاسی به صفحه نمایش نگاه می کند، نه به اطراف.
• فاصله مجاز: فاصله ایمن از پاتیل، کوره و مسیر بارریزی را سرپرست تعیین می کند. عکاس حرفه ای این فاصله را با لنز جبران می کند، نه با جلو رفتن.
• مسیر جرثقیل: هرگز زیر مسیر حرکت پاتیل یا بار آویزان نایستید، حتی برای یک فریم.
• زمان بندی با برنامه تولید: لحظه های طلایی سالن ذوب (تخلیه کوره، بارریزی در قالب، خروج شمش از نورد گرم) طبق برنامه شیفت اتفاق می افتد. از قبل بپرسید هر عملیات در چه ساعتی و چند بار در شیفت انجام می شود تا گروه عکاسی در جای درست منتظر باشد.

یک نکته کمتر گفته شده: در این سالن ها شنیدن دستور شفاهی سخت است. پیش از شروع، چند علامت دستی ساده (توقف، عقب برو، آماده) با سرپرست همراه قرار بگذارید.

نور مذاب: کنترل کنتراست و رنگ

مذاب در کوره و پاتیل منبع نور است، نه سوژه ای که نور بگیرد. تفاوت روشنایی آن با پس زمینه سالن از دامنه ای که سنسور دوربین در یک فریم ثبت می کند بیشتر است. پس تصمیم اول این است: چه چیزی باید درست ثبت شود؟

نوردهی

• نورسنجی را روی مذاب و قسمت های روشن بگذارید (نقطه ای، یا با کم کردن نوردهی نسبت به پیشنهاد دوربین). اگر مذاب سفید و بی جزئیات شود، بافت و رنگ آن که مهم ترین بخش تصویر است از دست می رود. تیره شدن بقیه سالن قابل قبول و حتی زیباست.
• همیشه در فرمت خام (RAW) عکاسی کنید تا سایه ها در ادیت قابل بازیابی باشند.
• برای صحنه های ثابت مثل نمای کلی سالن با کوره روشن، چند فریم با نوردهی متفاوت بگیرید و در ادیت ترکیب کنید. این روش (عکاسی HDR) در سالن ذوب فقط برای صحنه های بدون حرکت کارگر مناسب است.

تراز سفیدی

تراز سفیدی خودکار را خاموش کنید. مذاب نارنجی است و باید نارنجی بماند؛ اگر دوربین بخواهد آن را خنثی کند، کل تصویر آبی و سرد می شود. تراز سفیدی را روی نور سالن (معمولا نور روز یا یک مقدار ثابت نزدیک نور سفید) قفل کنید تا رنگ مذاب طبیعی و رنگ پوست کارگر قابل اصلاح باشد. اگر سالن با لامپ های سدیم یا متال هالید روشن است، یک فریم مرجع از یک سطح خاکستری بگیرید تا در ادیت نقطه شروع داشته باشید.

جرقه و پاشش

سرعت شاتر تعیین می کند جرقه ها چه شکلی داشته باشند. با شاتر ۱/۵۰۰ ثانیه و سریع تر، هر جرقه یک نقطه یا خط کوتاه و تیز است و ضربه دستگاه یا برش شمش را منجمد می کند. با ۱/۱۵ تا ۱/۶۰ ثانیه جرقه ها به خطوط بلند و پرحجم تبدیل می شوند که برای عکس های تبلیغاتی کارخانه گیراتر است، به شرطی که دوربین روی سه پایه و کارگر در آن لحظه نسبتا ثابت باشد. برای ثبت لحظه جدا شدن قطره های مذاب یا شکستن سرباره، تجهیزات عکاسی سرعت بالا لازم است که با هماهنگی قبلی به سالن می آوریم. قاعده کلی انتخاب شاتر برای ثابت یا محو کردن حرکت را در مقاله عکاسی خط تولید در حال کار آورده ایم.

حفاظت تجهیزات در برابر گرما، جرقه و غبار

گرما تجهیزات را آهسته و بی صدا خراب می کند. بدنه دوربین پس از چند دقیقه کار نزدیک کوره هشدار دمای بالا می دهد، باتری زودتر خالی می شود و پوشش پلاستیکی سه پایه و کابل ها نرم می شود. برای کار امن:

• فاصله را با لنز بخرید. لنز ۷۰ تا ۲۰۰ میلی متر اجازه می دهد از پشت خط ایمنی، صحنه بارریزی را با قاب بسته بگیرید. لنز واید فقط برای نمای کلی سالن از فاصله دور یا از بالکن اپراتور.
• فیلتر محافظ روی هر لنز. ذره های جرقه که به شیشه جلویی لنز می خورند نقطه های سوخته دائمی می گذارند. یک فیلتر محافظ یا UV ساده قربانی ارزان تری است. انواع آن را در صفحه فیلترها در عکاسی صنعتی آورده ایم.
• تعویض لنز در سالن ممنوع. غبار آهن مغناطیسی است و اگر روی سنسور بنشیند با دمنده ساده پاک نمی شود. ترکیب بدنه و لنز را بیرون سالن انتخاب کنید و بهتر است دو بدنه با دو لنز متفاوت همراه باشد.
• کیف بسته، نه کوله باز. هر وسیله ای که استفاده نمی شود در کیف بسته می ماند. هیچ وسیله ای روی زمین سالن، به خصوص نزدیک سرباره، گذاشته نمی شود.
• استراحت دمایی. هر پانزده تا بیست دقیقه کار نزدیک کوره، دوربین را به جای خنک تر ببرید. باتری یدکی را در جیب خنک نگه دارید، نه روی سه پایه.
• تمیزکاری در پایان روز. بدنه و لنز را اول با دمنده و بعد با دستمال میکروفایبر تمیز کنید؛ هیچ وقت غبار آهن را با دستمال خشک روی شیشه نکشید، چون خط می اندازد.

اگر از پهپاد در محوطه کارخانه استفاده می شود، هوای گرم بالای کوره و دودکش جریان های ناپایدار می سازد؛ پرواز بالای سالن ذوب را در برنامه نگذارید.

سه صحنه اصلی و تنظیمات پیشنهادی

جدول زیر خلاصه تجربه ما از سه صحنه ای است که در بیشتر کارخانه های فولاد، ریخته گری و ذوب فلزات غیرآهنی تکرار می شود. اعداد نقطه شروع هستند، نه قانون؛ نور هر سالن متفاوت است.

برای عکس کارگر در حال کار، نور مذاب روی صورت او بهترین نور پرتره صنعتی است؛ فقط باید از زاویه ای عکس بگیرید که مذاب پشت دوربین یا کنار آن باشد، نه داخل قاب و روبه روی لنز. در این حالت نوردهی روی صورت تنظیم می شود و پس زمینه تیره می ماند.

جریان مذاب و باران جرقه در ویدیو حتی گیراتر از عکس است، چون حرکت و صدا هم ثبت می شود. اگر کارخانه برای معرفی یا نمایشگاه ویدیو هم می خواهد، بهتر است فیلمبرداری صنعتی در همان روز و با همان سرپرست ایمنی و برنامه شیفت انجام شود.

برنامه ریزی فهرست عکس بر اساس چرخه تولید

در عکاسی در صنایع فولاد و ذوب فلزات، کارخانه هایی که نتیجه بهتری می گیرند، پیش از روز عکاسی یک فهرست کوتاه از صحنه های لازم و زمان وقوع هر یک به ما می دهند. برای یک واحد فولاد یا ذوب، این فهرست معمولا شامل این موارد است:

1. نمای کلی سالن با کوره روشن (از بالکن یا ارتفاع، در لحظه ای که مذاب دیده می شود)
2. تخلیه کوره و بارریزی (دو تا سه بار در شیفت تکرار می شود؛ هر بار یک زاویه)
3. ریخته گری یا نورد و لحظه های پرجرقه
4. کنترل کیفیت: نمونه گیری، آزمایشگاه، اندازه گیری دما
5. محصول نهایی: شمش، قطعه ریخته گری شده، کلاف یا پروفیل، با نور تمیز و پس زمینه مرتب
6. آدم ها: اپراتور کوره، تیم تعمیرات، مهندس شیفت، با پوشش ایمنی کامل

عکس محصول نهایی را در همان سالن نگیرید؛ یک گوشه تمیز با نور قابل کنترل یا انبار محصول، نتیجه ای می دهد که برای کاتالوگ و وب سایت قابل استفاده است. نکته های آماده سازی همین عکس ها برای چاپ را در مقاله عکس برای کاتالوگ صنعتی نوشته ایم.

استودیو ناین از سال ۱۳۸۰ در تهران (ولنجک) و کرج فعال است و برای بیش از ۶۸۰ برند صنعتی کار کرده ایم، از جمله واحدهای فولاد، ریخته گری، آهنگری و ذوب فلزات. اگر کارخانه شما چنین سالنی دارد، با استودیو عکاسی صنعتی ناین هماهنگ کنید؛ بهترین نتیجه وقتی به دست می آید که برنامه شیفت، نقاط ایمن و فهرست صحنه ها پیش از روز عکاسی مشخص شده باشد؛ بقیه کار با تجهیزات و تجربه گروه حل می شود.

پرسش های متداول

آیا با دوربین معمولی می توان در سالن ذوب عکاسی کرد؟

بله، به شرط رعایت فاصله ایمن و استفاده از لنز بلند. دوربین معمولی مشکل اصلی نیست؛ مشکل گرما، غبار آهن و کنتراست شدید است. فیلتر محافظ روی لنز بگذارید، در سالن لنز تعویض نکنید، نوردهی را روی مذاب تنظیم کنید و در فرمت خام عکاسی کنید.

بهترین زمان عکاسی در کارخانه فولاد چه ساعتی است؟

زمان را برنامه تولید تعیین می کند، نه ساعت روز. لحظه های اصلی مثل تخلیه کوره و بارریزی در هر شیفت چند بار اتفاق می افتد و باید از قبل ساعت آن را از سرپرست شیفت بگیرید. برای نمای کلی سالن، شیفت کم نورتر (غروب یا شب) کنتراست مذاب را زیباتر نشان می دهد.

آیا در سالن ذوب فلاش لازم است؟

در بیشتر صحنه ها نه. مذاب خودش منبع نور قوی است و فلاش معمولی در برابر آن اثر چندانی ندارد و فقط حس صحنه را خراب می کند. فلاش یا نور مصنوعی فقط برای عکس پرتره کارگر در بخش های کم نور یا عکس محصول نهایی در گوشه تمیز سالن استفاده می شود.

گرمای سالن ذوب به دوربین آسیب می زند؟

گرمای تابشی در فاصله نزدیک می تواند بدنه را به هشدار دمای بالا برساند، باتری را سریع خالی کند و قطعات پلاستیکی را نرم کند. با کار از پشت خط ایمنی با لنز بلند، استراحت دمایی هر پانزده تا بیست دقیقه و نگه داشتن تجهیزات اضافی در کیف بسته، آسیبی پیش نمی آید.