صفحه اصلی » عکاسی ماکرو قطعات صنعتی
در فاصله چند سانتیمتری، عمق میدان به کمتر از یک میلیمتر می رسد و بستن دیافراگم هم مشکل را حل نمی کند. فوکوس استکینگ چطور کار می کند، کجا شکست می خورد و بازتاب و گرد و غبار در مقیاس ماکرو چه دردسری درست می کنند.

عکاسی ماکرو قطعات صنعتی با یک درخواست ساده شروع می شود. مدیر فروش یک کارخانه قطعه سازی سراغ عکاس می آید و می گوید: «می خواهیم مشتری رزوه پیچ، شیار یاتاقان یا لحیم های برد را ببیند.» همین درخواست ساده، سخت ترین نوع عکاسی محصول است. وقتی دوربین به چند سانتیمتری قطعه می رسد، قانونی وارد بازی می شود که با هیچ دوربین گرانی دور زده نمی شود. هر چه بزرگنمایی بیشتر شود، عمق میدان کمتر می شود.
عمق میدان یعنی محدوده ای از جلو تا عقب صحنه که واضح دیده می شود. در عکس یک سالن تولید این محدوده ده ها متر است و کسی به آن فکر نمی کند. اما در بزرگنمایی یک به یک، یعنی وقتی یک قطعه ده میلیمتری روی سنسور هم ده میلیمتر جا می گیرد، با دیافراگم هشت روی دوربین فول فریم عمق میدان حدود یک میلیمتر است. یعنی اگر لبه جلویی یک مهره واضح باشد، پشت همان مهره که فقط پنج میلیمتر عقب تر است کاملا محو می شود.
نتیجه همان عکسی است که در بسیاری از کاتالوگ ها می بینیم: یک نوار باریک واضح وسط قطعه و بقیه مه آلود. برای عکس هنری شاید جذاب باشد، اما برای مهندس خریدی که می خواهد کیفیت ماشینکاری را قضاوت کند، این عکس یعنی «چیزی برای پنهان کردن دارند».
اولین واکنش طبیعی این است که دیافراگم را تا آخر ببندیم، مثلا روی ۲۲ یا ۳۲. عمق میدان کمی بیشتر می شود، اما کل تصویر نرم و بی جزئیات می شود. علت پدیده ای به نام پراش نور است: وقتی روزنه دیافراگم خیلی کوچک می شود، نور از لبه های آن پخش می شود و دیگر هیچ نقطه ای کاملا تیز نیست.
در عکاسی ماکرو این مشکل زودتر از حالت عادی ظاهر می شود، چون در بزرگنمایی بالا دیافراگم موثر از عددی که روی لنز نوشته شده بزرگ تر است. در بزرگنمایی یک به یک، دیافراگم هشت عملا مثل دیافراگم شانزده رفتار می کند. پس روی بیشتر دوربین های فول فریم، از دیافراگم یازده به بالا هر قدم بستن، جزئیات را بیشتر از آنچه عمق میدان اضافه کند، از بین می برد.
| روش | مزیت | محدودیت | مناسب برای |
|---|---|---|---|
| بستن دیافراگم | یک فریم، سریع | نرم شدن کل تصویر از پراش | قطعه کم عمق، چاپ کوچک |
| عقب رفتن و برش تصویر | عمق میدان بیشتر بدون فریم اضافه | از دست رفتن وضوح، مناسب نیست برای چاپ بزرگ | عکس وب و شبکه های اجتماعی |
| لنز تیلت و شیفت | صفحه وضوح را با سطح قطعه هم راستا می کند | فقط برای سطوح تخت یا شیب دار کار می کند | برد الکترونیکی، پلاک، قطعه تخت |
| فوکوس استکینگ | وضوح کامل از جلو تا عقب با دیافراگم بهینه | زمان، نور ثابت، قطعه بی حرکت | کاتالوگ، چاپ نمایشگاهی، قطعه دقیق |
انتخاب لنز هم در این میان نقش دارد. لنز ماکرو اختصاصی با فاصله کانونی صد میلیمتر به بالا، فاصله کاری بیشتری بین لنز و قطعه می گذارد و جا برای نورپردازی باز می کند. مقایسه کامل تر لنزها در صفحه لنزها در عکاسی صنعتی آمده است.
فوکوس استکینگ یعنی به جای یک عکس، یک سری عکس می گیریم که در هر کدام نقطه فوکوس کمی جلوتر یا عقب تر رفته است. بعد نرم افزار از هر فریم فقط بخش واضح آن را برمی دارد و همه را در یک تصویر ترکیب می کند. حاصل عکسی است که از نوک تا ته قطعه واضح است، با همان دیافراگم بهینه که بیشترین جزئیات را می دهد.
اگر عمق میدان هر فریم یک میلیمتر باشد و قطعه بیست میلیمتر عمق داشته باشد، با همپوشانی لازم بین فریم ها حداقل بیست و پنج تا سی فریم لازم است. برای یک چرخ دنده کوچک از زاویه مایل، این عدد گاهی به شصت تا صد فریم هم می رسد. فاصله قدم ها باید کمتر از عمق میدان هر فریم باشد، وگرنه در تصویر نهایی نوارهای تار بین بخش های واضح دیده می شود.
ساده ترین روش چرخاندن حلقه فوکوس لنز است، دستی یا با کنترل نرم افزاری دوربین. اشکالش این است که با تغییر فوکوس اندازه تصویر کمی عوض می شود و نرم افزار باید آن را جبران کند.
روش دقیق تر ریل فوکوس موتوری است که کل دوربین را با قدم های چند صدم میلیمتری جلو می برد. در بزرگنمایی های بالا این تنها روش قابل اعتماد است.
کنترل بازتاب روی سطح فلزی در هر عکس صنعتی مسئله است، اما در ماکرو دو تفاوت مهم دارد. اول، خود دوربین و لنز آنقدر به قطعه نزدیک اند که تصویرشان در سطح صیقلی دیده می شود. نتیجه یک دایره سیاه است وسط سطح براق که در نگاه اول مشخص نیست چیست. دوم، هر خراش ریز یا اثر ابزار که با چشم دیده نمی شود، در بزرگنمایی بالا به یک خط روشن یا تیره تبدیل می شود.
کار اصلی را چادر نور یا پخش کننده ای انجام می دهد که دور تا دور قطعه را می گیرد و فقط یک سوراخ کوچک برای لنز دارد. با این کار سطح فلزی به جای منظره اتاق، یک سطح یکدست سفید یا خاکستری را بازتاب می دهد. کنار پخش کننده چند نوار تیره کنترل شده می گذاریم تا لبه های قطعه تعریف شوند، چون فلز صیقلی که فقط سفید را بازتاب دهد تخت و بی حجم دیده می شود.
برای سطوح رنگی، آبکاری شده یا روغنی فیلتر پلاریزه هم کمک می کند. روی فلز خام اثر آن محدود است، اما روی پوشش های رنگی و پلاستیک کارساز است. کاربرد آن در صفحه فیلترها در عکاسی صنعتی شرح داده شده و کنترل بازتاب در مقیاس معمولی را در راهنمای عکاسی از سطوح فلزی و براق نوشته ایم.
در فوکوس استکینگ بازتاب ها هم با جابجایی فوکوس ثابت نمی مانند. یک نقطه نور روی سطح صیقلی در فریم های مختلف کمی جابجا یا بزرگ و کوچک می شود و در ترکیب نهایی ممکن است دوتایی دیده شود. به همین دلیل نور ماکرو باید هر چه نرم تر و پخش تر باشد تا هیچ نقطه نور کوچک و تیزی روی سطح نیفتد.
در بزرگنمایی ماکرو، گرد و غبار، الیاف پارچه و اثر انگشت از خود قطعه بزرگ تر دیده می شوند. پاک کردن صدها ذره گرد از عکس در ادیت ممکن است، اما وقت گیر است و گاهی جزئیات واقعی سطح را هم پاک می کند. بهتر است قطعه از اول تمیز به میز عکاسی برسد.
از هر قطعه چند نمونه بفرستید. نمونه ای که از خط برداشته شده تقریبا همیشه یک خراش، ضربه یا لکه دارد که در عکس عادی دیده نمی شود. از بین سه تا پنج نمونه، سالم ترین را انتخاب می کنیم. قطعه ها را با دستکش جابجا کنید و هر کدام را در کیسه تمیز یا جعبه جداگانه بگذارید. کارتنی که چند قطعه در آن به هم می خورند، همان خراش هایی را می سازد که بعد در عکس دیده می شوند.
تکلیف روغن حفاظتی را هم از قبل روشن کنید. بعضی قطعات با لایه ضد زنگ تحویل داده می شوند. اگر می خواهید قطعه همان طور که به دست مشتری می رسد دیده شود، روغن می ماند. در غیر این صورت باید پیش از عکاسی با حلال مناسب و با تأیید واحد کیفیت پاک شود.
در بریف بنویسید کدام جزئیات باید دیده شود: رزوه، شیار، کیفیت جوش، حک لیزری شماره سریال یا لحیم ها. هر کدام زاویه و نور متفاوتی می خواهد. اگر مقیاس مهم است، این را هم بگویید. در عکس ماکرو یک مهره پنج میلیمتری و یک مهره پنج سانتیمتری می توانند یک اندازه دیده شوند و یک خط کش یا نوار مقیاس در یک فریم جدا، سوء تفاهم خریدار را از بین می برد.
بعد از عکاسی، همه سری های استک شده برای اصلاح هاله ها و ذرات باقی مانده وارد مرحله ادیت عکس صنعتی می شوند. در استودیو عکاسی صنعتی ناین با ۲۵ سال سابقه گروه، قاعده ما این بوده که روتوش فقط گرد و غبار و آثار جابجایی را برمی دارد و هیچ عیب واقعی قطعه را پنهان نمی کند، چون مشتری شما قطعه را با همین عکس مقایسه خواهد کرد.
برای پیام سریع به مشتری یا ثبت داخلی بله، اما برای کاتالوگ چاپی نه. سنسور کوچک و لنز ثابت گوشی کنترل عمق میدان و نور را محدود می کند و نرم افزار گوشی جزئیات سطح را به صورت مصنوعی تیز می کند که روی فلز ماشینکاری شده غیرواقعی دیده می شود.
برای هر زاویه از هر قطعه، چند دقیقه تا نیم ساعت بسته به تعداد فریم و پیچیدگی قطعه. ترکیب و اصلاح هاله ها در ادیت هم زمان جدا می خواهد. به همین دلیل بهتر است فقط برای قطعات کلیدی کاتالوگ از آن استفاده شود و بقیه اقلام با یک فریم عکاسی شوند.
اگر محیط بدون لرزش و تمیز باشد بله، مثلا آزمایشگاه کنترل کیفیت. کنار خط تولید، لرزش ماشین آلات و گرد و غبار اغلب اجازه استکینگ دقیق نمی دهد. راه رایج این است که نمای کلی در خط گرفته شود و جزئیات ماکرو در اتاق آرام.
با محدودیت. نرم افزارهای ترکیب در قطعات شفاف، لبه های پشت و جلو را با هم اشتباه می گیرند و هاله می سازند. برای این قطعات تعداد فریم کمتر، نور از پشت و اصلاح دستی بیشتری در ادیت لازم است.
Social Network
Share this Page on Social Page
صفحات مرتبط با مقاله مذکور
نگارش و تالیف مقاله
خدمات استودیو ناین
دیگر مقالات
دسترسی سریع به مطالب وب سایت
از بخش زیر میتوانید از دیگر بخش های وب سایت بازدید نمایید