عکاسی صنعتی ناین

۲۵ سال در اوج و تجربه‌ ، همراه با بزرگترین صنایع تولیدی و مهندسی کشور

عکاسی ماکرو قطعات صنعتی

عمق میدان، فوکوس استکینگ و بازتاب: چطور رزوه پیچ، شیار یاتاقان یا لحیم برد از جلو تا عقب واضح دیده شود

در فاصله چند سانتیمتری، عمق میدان به کمتر از یک میلیمتر می رسد و بستن دیافراگم هم مشکل را حل نمی کند. فوکوس استکینگ چطور کار می کند، کجا شکست می خورد و بازتاب و گرد و غبار در مقیاس ماکرو چه دردسری درست می کنند.

پروژه جهان لنت
فهرست مطالب

چرا عکس نزدیک از قطعه کوچک همیشه یک جایش تار است

عکاسی ماکرو قطعات صنعتی با یک درخواست ساده شروع می شود. مدیر فروش یک کارخانه قطعه سازی سراغ عکاس می آید و می گوید: «می خواهیم مشتری رزوه پیچ، شیار یاتاقان یا لحیم های برد را ببیند.» همین درخواست ساده، سخت ترین نوع عکاسی محصول است. وقتی دوربین به چند سانتیمتری قطعه می رسد، قانونی وارد بازی می شود که با هیچ دوربین گرانی دور زده نمی شود. هر چه بزرگنمایی بیشتر شود، عمق میدان کمتر می شود.

عمق میدان یعنی محدوده ای از جلو تا عقب صحنه که واضح دیده می شود. در عکس یک سالن تولید این محدوده ده ها متر است و کسی به آن فکر نمی کند. اما در بزرگنمایی یک به یک، یعنی وقتی یک قطعه ده میلیمتری روی سنسور هم ده میلیمتر جا می گیرد، با دیافراگم هشت روی دوربین فول فریم عمق میدان حدود یک میلیمتر است. یعنی اگر لبه جلویی یک مهره واضح باشد، پشت همان مهره که فقط پنج میلیمتر عقب تر است کاملا محو می شود.

نتیجه همان عکسی است که در بسیاری از کاتالوگ ها می بینیم: یک نوار باریک واضح وسط قطعه و بقیه مه آلود. برای عکس هنری شاید جذاب باشد، اما برای مهندس خریدی که می خواهد کیفیت ماشینکاری را قضاوت کند، این عکس یعنی «چیزی برای پنهان کردن دارند».

عکاسی ماکرو قطعات صنعتی و حد بستن دیافراگم

اولین واکنش طبیعی این است که دیافراگم را تا آخر ببندیم، مثلا روی ۲۲ یا ۳۲. عمق میدان کمی بیشتر می شود، اما کل تصویر نرم و بی جزئیات می شود. علت پدیده ای به نام پراش نور است: وقتی روزنه دیافراگم خیلی کوچک می شود، نور از لبه های آن پخش می شود و دیگر هیچ نقطه ای کاملا تیز نیست.

در عکاسی ماکرو این مشکل زودتر از حالت عادی ظاهر می شود، چون در بزرگنمایی بالا دیافراگم موثر از عددی که روی لنز نوشته شده بزرگ تر است. در بزرگنمایی یک به یک، دیافراگم هشت عملا مثل دیافراگم شانزده رفتار می کند. پس روی بیشتر دوربین های فول فریم، از دیافراگم یازده به بالا هر قدم بستن، جزئیات را بیشتر از آنچه عمق میدان اضافه کند، از بین می برد.

چهار راه برای واضح کردن کل قطعه

روشمزیتمحدودیتمناسب برای
بستن دیافراگمیک فریم، سریعنرم شدن کل تصویر از پراشقطعه کم عمق، چاپ کوچک
عقب رفتن و برش تصویرعمق میدان بیشتر بدون فریم اضافهاز دست رفتن وضوح، مناسب نیست برای چاپ بزرگعکس وب و شبکه های اجتماعی
لنز تیلت و شیفتصفحه وضوح را با سطح قطعه هم راستا می کندفقط برای سطوح تخت یا شیب دار کار می کندبرد الکترونیکی، پلاک، قطعه تخت
فوکوس استکینگوضوح کامل از جلو تا عقب با دیافراگم بهینهزمان، نور ثابت، قطعه بی حرکتکاتالوگ، چاپ نمایشگاهی، قطعه دقیق

انتخاب لنز هم در این میان نقش دارد. لنز ماکرو اختصاصی با فاصله کانونی صد میلیمتر به بالا، فاصله کاری بیشتری بین لنز و قطعه می گذارد و جا برای نورپردازی باز می کند. مقایسه کامل تر لنزها در صفحه لنزها در عکاسی صنعتی آمده است.

فوکوس استکینگ چطور کار می کند

فوکوس استکینگ یعنی به جای یک عکس، یک سری عکس می گیریم که در هر کدام نقطه فوکوس کمی جلوتر یا عقب تر رفته است. بعد نرم افزار از هر فریم فقط بخش واضح آن را برمی دارد و همه را در یک تصویر ترکیب می کند. حاصل عکسی است که از نوک تا ته قطعه واضح است، با همان دیافراگم بهینه که بیشترین جزئیات را می دهد.

تعداد فریم را چه چیزی تعیین می کند

اگر عمق میدان هر فریم یک میلیمتر باشد و قطعه بیست میلیمتر عمق داشته باشد، با همپوشانی لازم بین فریم ها حداقل بیست و پنج تا سی فریم لازم است. برای یک چرخ دنده کوچک از زاویه مایل، این عدد گاهی به شصت تا صد فریم هم می رسد. فاصله قدم ها باید کمتر از عمق میدان هر فریم باشد، وگرنه در تصویر نهایی نوارهای تار بین بخش های واضح دیده می شود.

دو روش جابجایی فوکوس

ساده ترین روش چرخاندن حلقه فوکوس لنز است، دستی یا با کنترل نرم افزاری دوربین. اشکالش این است که با تغییر فوکوس اندازه تصویر کمی عوض می شود و نرم افزار باید آن را جبران کند.

روش دقیق تر ریل فوکوس موتوری است که کل دوربین را با قدم های چند صدم میلیمتری جلو می برد. در بزرگنمایی های بالا این تنها روش قابل اعتماد است.

شرایطی که استکینگ را خراب می کند

  • لرزش اولین دشمن است. کار در کنار پرس، کمپرسور یا جرثقیل سقفی یعنی لرزش های ریزی که در عکس عادی دیده نمی شوند اما در ماکرو کل سری را بی مصرف می کنند. برای همین قطعه را به یک اتاق آرام می بریم و کنار خط عکاسی نمی کنیم.
  • قطعه ای که روی سطح شیب دار کمی سر می خورد، یا بخشی که با حرارت نور منبسط می شود، در ترکیب نهایی لبه های دوتایی می سازد. قطعه را با خمیر نگهدارنده ثابت می کنیم.
  • نور پیوسته ای که سوسو دارد، یا فلاشی که توانش بین فریم ها یکسان نیست، تصویر را نوار نوار می کند.
  • سیم های نازک، پره ها و قطعات شیشه ای یا پلاستیک شفاف در ترکیب هاله یا شبح می سازند و باید دستی در ادیت اصلاح شوند.

بازتاب در عکاسی ماکرو قطعات صنعتی

کنترل بازتاب روی سطح فلزی در هر عکس صنعتی مسئله است، اما در ماکرو دو تفاوت مهم دارد. اول، خود دوربین و لنز آنقدر به قطعه نزدیک اند که تصویرشان در سطح صیقلی دیده می شود. نتیجه یک دایره سیاه است وسط سطح براق که در نگاه اول مشخص نیست چیست. دوم، هر خراش ریز یا اثر ابزار که با چشم دیده نمی شود، در بزرگنمایی بالا به یک خط روشن یا تیره تبدیل می شود.

کار اصلی را چادر نور یا پخش کننده ای انجام می دهد که دور تا دور قطعه را می گیرد و فقط یک سوراخ کوچک برای لنز دارد. با این کار سطح فلزی به جای منظره اتاق، یک سطح یکدست سفید یا خاکستری را بازتاب می دهد. کنار پخش کننده چند نوار تیره کنترل شده می گذاریم تا لبه های قطعه تعریف شوند، چون فلز صیقلی که فقط سفید را بازتاب دهد تخت و بی حجم دیده می شود.

برای سطوح رنگی، آبکاری شده یا روغنی فیلتر پلاریزه هم کمک می کند. روی فلز خام اثر آن محدود است، اما روی پوشش های رنگی و پلاستیک کارساز است. کاربرد آن در صفحه فیلترها در عکاسی صنعتی شرح داده شده و کنترل بازتاب در مقیاس معمولی را در راهنمای عکاسی از سطوح فلزی و براق نوشته ایم.

در فوکوس استکینگ بازتاب ها هم با جابجایی فوکوس ثابت نمی مانند. یک نقطه نور روی سطح صیقلی در فریم های مختلف کمی جابجا یا بزرگ و کوچک می شود و در ترکیب نهایی ممکن است دوتایی دیده شود. به همین دلیل نور ماکرو باید هر چه نرم تر و پخش تر باشد تا هیچ نقطه نور کوچک و تیزی روی سطح نیفتد.

آماده سازی قطعه: کاری که کارخانه باید پیش از جلسه انجام دهد

در بزرگنمایی ماکرو، گرد و غبار، الیاف پارچه و اثر انگشت از خود قطعه بزرگ تر دیده می شوند. پاک کردن صدها ذره گرد از عکس در ادیت ممکن است، اما وقت گیر است و گاهی جزئیات واقعی سطح را هم پاک می کند. بهتر است قطعه از اول تمیز به میز عکاسی برسد.

از هر قطعه چند نمونه بفرستید. نمونه ای که از خط برداشته شده تقریبا همیشه یک خراش، ضربه یا لکه دارد که در عکس عادی دیده نمی شود. از بین سه تا پنج نمونه، سالم ترین را انتخاب می کنیم. قطعه ها را با دستکش جابجا کنید و هر کدام را در کیسه تمیز یا جعبه جداگانه بگذارید. کارتنی که چند قطعه در آن به هم می خورند، همان خراش هایی را می سازد که بعد در عکس دیده می شوند.

تکلیف روغن حفاظتی را هم از قبل روشن کنید. بعضی قطعات با لایه ضد زنگ تحویل داده می شوند. اگر می خواهید قطعه همان طور که به دست مشتری می رسد دیده شود، روغن می ماند. در غیر این صورت باید پیش از عکاسی با حلال مناسب و با تأیید واحد کیفیت پاک شود.

در بریف بنویسید کدام جزئیات باید دیده شود: رزوه، شیار، کیفیت جوش، حک لیزری شماره سریال یا لحیم ها. هر کدام زاویه و نور متفاوتی می خواهد. اگر مقیاس مهم است، این را هم بگویید. در عکس ماکرو یک مهره پنج میلیمتری و یک مهره پنج سانتیمتری می توانند یک اندازه دیده شوند و یک خط کش یا نوار مقیاس در یک فریم جدا، سوء تفاهم خریدار را از بین می برد.

بعد از عکاسی، همه سری های استک شده برای اصلاح هاله ها و ذرات باقی مانده وارد مرحله ادیت عکس صنعتی می شوند. در استودیو عکاسی صنعتی ناین با ۲۵ سال سابقه گروه، قاعده ما این بوده که روتوش فقط گرد و غبار و آثار جابجایی را برمی دارد و هیچ عیب واقعی قطعه را پنهان نمی کند، چون مشتری شما قطعه را با همین عکس مقایسه خواهد کرد.

پرسش های متداول

عکاسی ماکرو با گوشی موبایل برای کاتالوگ قطعات کافی است؟

برای پیام سریع به مشتری یا ثبت داخلی بله، اما برای کاتالوگ چاپی نه. سنسور کوچک و لنز ثابت گوشی کنترل عمق میدان و نور را محدود می کند و نرم افزار گوشی جزئیات سطح را به صورت مصنوعی تیز می کند که روی فلز ماشینکاری شده غیرواقعی دیده می شود.

فوکوس استکینگ چقدر زمان عکاسی را بیشتر می کند؟

برای هر زاویه از هر قطعه، چند دقیقه تا نیم ساعت بسته به تعداد فریم و پیچیدگی قطعه. ترکیب و اصلاح هاله ها در ادیت هم زمان جدا می خواهد. به همین دلیل بهتر است فقط برای قطعات کلیدی کاتالوگ از آن استفاده شود و بقیه اقلام با یک فریم عکاسی شوند.

می شود قطعه را در محیط کارخانه ماکرو عکاسی کرد؟

اگر محیط بدون لرزش و تمیز باشد بله، مثلا آزمایشگاه کنترل کیفیت. کنار خط تولید، لرزش ماشین آلات و گرد و غبار اغلب اجازه استکینگ دقیق نمی دهد. راه رایج این است که نمای کلی در خط گرفته شود و جزئیات ماکرو در اتاق آرام.

برای قطعات شفاف یا پلاستیکی هم همین روش کار می کند؟

با محدودیت. نرم افزارهای ترکیب در قطعات شفاف، لبه های پشت و جلو را با هم اشتباه می گیرند و هاله می سازند. برای این قطعات تعداد فریم کمتر، نور از پشت و اصلاح دستی بیشتری در ادیت لازم است.

Social Network

Share this Page on Social Page

صفحات مرتبط با مقاله مذکور

نگارش و تالیف مقاله

مدیرعامل، رئیس هیئت مدیره و یکی از بنیان گذاران استودیو ناین. هر پروژه، از نخستین برنامه ریزی در کارخانه تا تحویل نهایی، زیر نظر او شکل می‌گیرد. طراحی وب سایت، برنامه نویسی و هویت بصری استودیو حاصل کار اوست. دانش آموخته مهندسی عمران است و نظم مهندسی را به مدیریت پروژه های خلاقانه آورده است.

خدمات استودیو ناین

Picture of محمد امین ابوالقاسمی

محمد امین ابوالقاسمی

مدیرعامل، رئیس هیئت مدیره و یکی از بنیان گذاران استودیو ناین. هر پروژه، از نخستین برنامه ریزی در کارخانه تا تحویل نهایی، زیر نظر او شکل می‌گیرد. طراحی وب سایت، برنامه نویسی و هویت بصری استودیو حاصل کار اوست. دانش آموخته مهندسی عمران است و نظم مهندسی را به مدیریت پروژه های خلاقانه آورده است.

دیگر مقالات

دسترسی سریع به مطالب وب سایت

از بخش زیر میتوانید از دیگر بخش های وب سایت بازدید نمایید

با یک کلیک روی دکمهٔ زیر، مطالب ما را بیشتر در گوگل ببینید.